Księga Szkocka

gęś1

W kawiarni, zwanej Szkocką, wyróżniali się matematycy, którzy mieli własny stolik. Przy kawie rozmawiali i robili notatki ołówkiem na marmurowym blacie stolika. Mnóstwo ważnych zapisków padło jednak ofiarą gorliwości sprzątaczki, nim poproszono właściciela kawiarni, aby nie zmywać stolika, aż przyjdą studenci i spiszą cenne notatki.

Tak działo się aż do przełomowego dla Lwowskiej Szkoły Matematycznej dnia
17 VII 1935 roku, gdy Łucja Banach zakupiła 100-kartkowy zeszyt. W historii matematyki zapisał się on jako Księga Szkocka. Obsługa kawiarni udostępniała ją matematykom do zapisków.

Przez kilka lat w zeszycie zapisywano: pomysły, teorie, ale też zadania, przy których pozostawiono miejsce na rozwiązania – za które ich autorzy wyznaczali nagrody. Od kawy, wina, obiadu w Genewie, aż po żywą gęś. Taką nagrodę ustanowił Stanisław Mazur, a jego zadanie zostało rozwiązane po 36 latach,
w 1972 roku przez szwedzkiego matematyka Pera Enflo. Mazur dotrzymał słowa. Szwed przyjechał do Polski i odebrał z jego rąk żywą gęś w pięknym koszu.

Do dziś nie wszystkie zagadnienia postawione w Księdze Szkockiej doczekały się rozwiązania, ale jej autorzy nie żyją, więc nie ma co czekać na kolejne nagrody.

Co się stało z Księgą?

– Ostatni wpis jest z maja 1941 roku, zrobiono go na kilka tygodni przed wkroczeniem Niemców do Lwowa. Księga Szkocka przetrwała w rękach rodziny Banacha, a po wojnie trafiła do Wrocławia. Karierę światową zrobiła dopiero wtedy, gdy Steinhaus skopiował ją i przesłał do Ameryki. Tam Ulam odbił ją
w 300 egzemplarzach i rozesłał po całym świecie. Dopiero wtedy uświadomiono sobie, jej fenomen i to jaki bagaż intelektualny księga niesie. Została ona opublikowana na Zachodzie, w Polsce ukazały się tylko fragmenty.

Pozdrawiam P.

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s